BuG 408 – Bericht uit het Gewisse – 30 november 2018
   
BuG 408 on-line                                         Printversie (10p)

Hoe divers is het personeel in het lokaal bestuur:
gemeente- en OCMW-personeel en lokale politie?

Gent scoort bv nog slechter dan Antwerpen wat agen-
ten met migratieachtergrond in het politiekorps betreft.


Tabel:
Migratieachtergrond in Gemeente-, OCMWpersoneel, Politie


Gemeentekaart % Vertegenwoordiging Migratieachtergrond lokale Politie


Bron: opnieuw de uitstekende statistiek van de Vlaamse gemeenschap. De gegevens van migratieachtergrond in de gemeente- en OCMW diensten en de lokale politie  alsmede het totaal aantal tewerkgestelden zijn beschikbaar. Het % personeelsleden met migratieachtergrond kan dus eenvoudig berekend worden. Maar doordat ook het % met migratieachtergrond bekend is in elke gemeente kan ook het % berekend worden waarin de gemeentelijke diensten en politie de samenleving weerspiegelen.

Voor de diversiteit van het lokale politiekorps wordt de berekening gedaan op het niveau van de zone. Voor elke gemeente behorend tot de zone wordt aldus een zelfde % bereikt, zowel wat aanwezigheid van migratieachtergrond betreft als de weerspiegeling van de migratieachtergrond in de zonet.Dit alles wordt uitgezet in grafieken met % aanwezigheid migratieachtergrond, het  vertegenwoording van migratieachtergrond, de vertegenwoordigingsgraad en dit alles nog op interactieve gemeentekaarten.

Concrete aanleiding om deze gegevens in hetlicht te stellen is het pestgedrag waar 1 op 5 agenten in Antwerpen het voorwerp van is, allicht ook agenten met migratieachtergrond? Maar met hoeveel zijn ze, daar geven we hier het antwoord op, en dit voor alle gemeenten in het Vlaamse gewest. Voor Antwerpen kunnen we al zeggen dat het er 1 op 13 zijn, dus zijn er minstens zoveel agenten zonder Migratieachtergrond slachtoffer van pestgedrag door collega's in het Antwerpse politiekorps.

1. Enkele steden: aandeel en spiegel Migratieachtergrond lokaal bestuur

Dus maar direct de vraag: hoeveel van de Antwerpse agenten heeft een migratieachtergrond en in welke mate weerspiegelen ze de Antwerpse bevolking?

In welke mate weerspiegelt de lokale politie van de politiezone waarin de gemeente gelegen is de migratieachtergrond in de bevolking? In de tabel hieronder wordt een selectie van gemeenten gemaakt met oa de centrumsteden, en geklasseerd in volgorde dat zij een spiegel zijn van hun bevolking, kijk even mee:

Migratieachtergrond Bevolking, Gemeentepersoneel, OCMW en Politie - 2016
Woonplaats Bevol-king Totaal Gemeente + OCMW Politie-zone % Spiegel Gemeente + OCMW % Spiegel Politiezone
Sint-Truiden 16% 7% 9,2% 42% 65%
Hasselt 20% 11% 8,4% 57% 46%
Genk 56% 34% 20,7% 61% 44%
Houthalen-Helchteren 45% 25% 20,7% 55% 44%
Boom 32% 15% 6,9% 47% 36%
Zelzate 25% 11% 4,0% 46% 31%
Brugge 12% 9% 3,3% 70% 26%
Willebroek 28% 16% 6,3% 57% 23%
Mechelen 32% 18% 6,3% 58% 20%
Roeselare 13% 8% 2,0% 62% 18%
Oostende 21% 16% 3,5% 76% 17%
Ninove 16% 7% 2,5% 47% 16%
Turnhout 29% 13% 3,0% 46% 16%
Antwerpen 48% 25% 7,5% 52% 16%
Vilvoorde 50% 17% 7,6% 33% 15%
Leuven 30% 14% 4,3% 46% 14%
Aalst 19% 11% 2,7% 58% 14%
Gent 33% 16% 4,2% 49% 13%
Sint-Niklaas  25% 16% 2,3% 64% 9%
Kortrijk 18% 16% 1,4% 88% 8%

In de eerste kolom staat het % Migratieachtergrond in de gemeente, in de volgende drie kolommen het % aanwezigheid van Migratieachtergrond in het Gemeentelijk+OCMW personeel en de Politiezone. Vervolgens worden deze %-ges in verhouding gesteld met het % Migratieachtergrond in de gemeente zodat duidelijk wordt in welke mate het gemeentelijk personeel een spiegel vormt van de aanwezigheid van Migratieachtergrond in de gemeente. Het klassement is opgemaakt op basis van het grootste spiegeleffect wat lokale politie betreft.

Met vier gemeenten springt Limburg er ver bovenuit, Sint-Truiden op kop voor Hasselt, en Genk als gewichtige derde voor Houthalen-Helchteren.

Boom, Zelzate en Willebroek zetten mee de trend, drie gemeenten waar het onveiligheidsgevoel en ook de criminaliteit een grotere integratie van migratieachtergrond in de gemeentelijke overheid vragen.

Het meest opvallende is de zeer slechte score van Gent, Sint-Niklaas en Kortrijk, dit nog in vergelijking met de 16% van Antwerpen wat spiegeleffect betreft. In Antwerpen heeft 7,5% van alle politieagenten een migratieachtergrond of 1 op 14. Toen de burgemeester van Rotterdam dat bij z'n laatste bezoek hoorde is hij in een bulderende lach geschoten. De conclusie is voor Antwerpen duidelijk, ook agenten zonder migratieachtergrond worden gepest volgens het recente onderzoek van de KUL, want 1 op 5 agenten klaagt hierover.

2. Gemeenten in volgorde van afspiegeling Migratieachtergrond: +50%

Gemeenten met een beperkt aantal inwoners met migratieachtergrond en een goed deel in het lokale bestuur komen tot hoge percentages. Voor het politiekorps is dit een relevant item. Eerst de gemeenten met hoge scores.

Migratieachtergrond bevolking, Gemeentepersoneel, OCMW en Politie - 2016
Woonplaats Bevol-king Totaal Gemeente + OCMW Politie-zone % Spiegel Gemeente + OCMW % Spiegel Politiezone
Maldegem 9% 7% 8,8% 78% 96%
Brakel 6% 4% 3,8% 71% 79%
Horebeke 3% 35% 3,8% 1360% 79%
Maarkedal 4% 4% 3,8% 90% 79%
Zwalm 4% 5% 3,8% 133% 79%
Rijkevorsel 14% 7% 9,5% 53% 70%
Laarne 5% 4% 6,9% 80% 68%
Wetteren 14% 14% 6,9% 98% 68%
Wichelen 6% 5% 6,9% 87% 68%
Meeuwen-Gruitrode 13% 9% 8,9% 67% 68%
Staden 5% 2% 3,5% 45% 68%
Gingelom 11% 4% 9,2% 35% 65%
Nieuwerkerken 8% 3% 9,2% 42% 65%
Sint-Truiden 16% 7% 9,2% 42% 65%
Moorslede 5% 5% 3,5% 85% 63%
Zonnebeke 5% 3% 3,5% 57% 63%
Vleteren 5% 7% 3,5% 130% 63%
Alken 10% 5% 6,4% 54% 62%
Borgloon 11% 3% 6,4% 30% 62%
Heers 11% 6% 6,4% 49% 62%
Kortessem 11% 6% 6,4% 50% 62%
Wellen 7% 4% 6,4% 59% 62%
Bornem 9% 10% 5,6% 104% 58%
Puurs+Sint-Amands 8% 8% 5,6% 100% 58%
Sint-Amands 13% 5% 5,6% 41% 58%
Heist-od-Berg 7% 5% 4,1% 66% 56%
Alveringem 6% 5% 3,6% 73% 56%
Lo-Reninge 5% 9% 3,6% 193% 56%
Veurne 7% 5% 3,6% 78% 56%
Merksplas 17% 7% 9,5% 41% 56%
Beveren 12% 10% 7,1% 87% 56%
Sint-Gillis-Waas 15% 13% 7,1% 91% 56%
Stekene 14% 10% 7,1% 76% 56%
Landen 13% 5% 5,8% 39% 56%
Linter 7% 9% 5,8% 128% 56%
Zoutleeuw 8% 5% 5,8% 58% 56%
Bree 16% 7% 8,9% 42% 55%
Aalter (+Knesselare) 6% 5% 3,2% 82% 55%
Knesselare (zie Aalter) 6% 3% 3,2% 55% 55%
Kapellen 20% 14% 9,1% 72% 53%
Stabroek 14% 11% 9,1% 80% 53%
Bekkevoort 6% 8% 3,2% 135% 52%
Geetbets 8% 7% 3,2% 98% 52%
Glabbeek 5% 3% 3,2% 67% 52%
Kortenaken 6% 4% 3,2% 80% 52%
Tielt-Winge 7% 4% 3,2% 59% 52%

 
3. Gemeenten in volgorde van afspiegeling Migratieachtergrond: 16- %

Gemeenten in volgorde van laag spiegeleffect mbt Migratieachtergrond, 16% of minder, dat is minder dan 1 op 7, dwz het politiekorps heeft minder dan 1 op 7 politieagenten met migratieachtergrond in verhouding tot het % Migratieachtergrond in de gemeente.

 

Woonplaats Bevol-king Totaal Gemeente + OCMW Politie-zone % Spiegel Gemeente + OCMW % Spiegel Politiezone
Zaventem 47% 15% 2,1% 32% 4%
Drogenbos 50% 24% 2,7% 47% 7%
Linkebeek 34% 27% 2,7% 81% 7%
Sint-Genesius-Rode 38% 15% 2,7% 40% 7%
Boechout 11% 10% 1,3% 86% 7%
Borsbeek 23% 9% 1,3% 40% 7%
Mortsel 19% 17% 1,3% 91% 7%
Wijnegem 15% 13% 1,3% 90% 7%
Wommelgem 15% 11% 1,3% 71% 7%
Sint-Pieters-Leeuw 40% 11% 3,2% 28% 8%
Kortrijk 18% 16% 1,4% 88% 8%
Kuurne 12% 8% 1,4% 72% 8%
Lendelede 5% 3% 1,4% 68% 8%
Lokeren 22% 10% 1,9% 48% 9%
Heusden-Zolder 37% 18% 3,4% 48% 9%
Sint-Niklaas  25% 16% 2,3% 64% 9%
Lier 17% 10% 1,8% 59% 11%
Ronse 30% 18% 3,3% 59% 11%
Halle 23% 9% 2,5% 42% 11%
Tervuren 38% 17% 4,3% 44% 11%
Kruibeke 11% 8% 2,1% 73% 12%
Temse 21% 17% 2,1% 82% 12%
Mesen 28% 35% 3,5% 124% 12%
Hoegaarden 12% 6% 2,0% 48% 13%
Tienen 17% 5% 2,0% 30% 13%
Gent 33% 16% 4,2% 49% 13%
Dendermonde 12% 7% 1,5% 59% 13%
Aalst 19% 11% 2,7% 58% 14%
Leuven 30% 14% 4,3% 46% 14%
Affligem 14% 2% 2,1% 14% 14%
Liedekerke 20% 4% 2,1% 22% 14%
Roosdaal 11% 3% 2,1% 25% 14%
Ternat 13% 4% 2,1% 33% 14%
Asse 32% 16% 4,0% 49% 15%
Merchtem 15% 8% 4,0% 50% 15%
Opwijk 11% 7% 4,0% 61% 15%
Wemmel 42% 17% 4,0% 41% 15%
Machelen  52% 14% 7,6% 28% 15%
Vilvoorde 50% 17% 7,6% 33% 15%
Beersel 28% 8% 4,3% 29% 16%
Antwerpen 48% 25% 7,5% 52% 16%
Baarle-Hertog 68% 27% 3,0% 40% 16%
Beerse 12% 10% 3,0% 84% 16%
Kasterlee 9% 5% 3,0% 53% 16%
Lille 8% 7% 3,0% 94% 16%
Oud-Turnhout 20% 9% 3,0% 43% 16%
Turnhout 29% 13% 3,0% 46% 16%
Vosselaar 13% 6% 3,0% 51% 16%
Herstappe 5%       16%
Tongeren 16% 7% 2,5% 45% 16%
Ninove 16% 7% 2,5% 47% 16%
Grobbendonk 9% 8% 1,6% 86% 16%
Herentals 12% 9% 1,6% 71% 16%
Herenthout 8% 6% 1,6% 79% 16%
Olen 9% 2% 1,6% 26% 16%
Vorselaar 6% 3% 1,6% 57% 16%
Bonheiden 9% 6% 1,6% 67% 16%
Duffel 12% 9% 1,6% 79% 16%
Putte 8% 8% 1,6% 104% 16%
Sint-Katelelijne-Waver 12% 13% 1,6% 111% 16%
Kraainem 49% 9% 7,5% 19% 16%
Wezembeek-Oppem 42% 24% 7,5% 57% 16%


Voor een aantal gemeenten is dat erg opvallend gezien het % inwoners met migratieachtergrond zoals Drogenbos, Zaventem, Sint-Pieters-Leeuw, Borsbeek, Gent, Leuven, Antwerpen, Turnhout, Heusden-Zolder, Tervuren om er maar enkele te noemen.

4. De aanwezigheid en vertegenwoordiging Migratieachtergrond

Langs tabel Migratieachtergrond Bevolking, Gemeente, OCMW, Politie 2016 kunnen eenvoudig vier grafieken en en 2 tabellen aangemaakt worden, waarbij ook de situatie van gemeente en provincie vergeleken wordt met het Vlaamse gewest.

Het voorbeeld van Antwerpen

Aanwezigheid Migratieachtergrond


Vergelijking met Vlaams gewest


In gemeenten en steden met een hoger aantal inwoners met migratieachtergrond kan men er van uitgaan dat er ook een hoger aantal aanwezig zijn in de gemeentelijke diensten en politie. Dan nog kan men visueel al vergelijken met de aanwezigheid van migratieachtergrond in de bevolking. 8% politieagenten met migratieachtergrond en 48% inwoners met migratieachtergrond, dan weet men het wel. Het OCMW is het segment waarin migratieachtergrond het meest equivalent in aanwezig is, voor Antwerpen 32% van het OCMW-personeel, bij de gemeentediensten is dat 29%. De vergelijking met de Vlaamse situatie is interessant, maar in het Vlaamse gewest zijn er gemiddeld (maar) 20% inwoners met migratieachtergrond vergeleken met de 48% van Antwerpen. Als het % tewerkstelling gelijk is aan het % tewerkgestelden, bv als 48% van het politiekorps een Migratieachtergrond heeft dan is het volledig gelijk met het % in de bevolking.

Een aanvullend en beter zicht wordt gegeven door het % inwoners met migratieachtergrond, te delen door het % migratieachtergrond in de gemeente. Als dit 100% zou zijn dan is de tewerkstelling het volledige spiegelbeeld van de migratieachtergrond in de gemeente.

Vertegenwoordiging Migratieachtergrond


Vergelijking met Vlaams gewest

 

5. Vertegenwoordigingsgraad Migratieachtergrond

Een andere manier van voorstellen van de mate waarin migratieachtergrond in de bevolking vertegenwoordigend is voor het aandeel migratieachtergrond is de 'Vertegenwoordigingsgraad', dwz voor hoeveel migratieachtergrond in een gemeente staat een inwoner met migratieachtergrond in het gemeentepersoneel, in het OCMW-personeel en de lokale politie.

  

Aanwezigheidsgraad  Antwerpen Vlaams gewest
% Migratieachtergrond  1 op  2 1 op  5
   in het gemeentepersoneel: 1 op  5 1 op  12
   in het OCMW-Personeel: 1 op  3 1 op  6
   in de lokale politie: 1 op  13 1 op  21

1 op de 13 agenten van de lokale politie in Antwerpen heeft een migratieachtergrond terwijl 1 op 2 inwoners een migratieachtergrond heeft. Bij OCMW-personeel is dat 1 op 3 en bij het gemeentepersoneel 1 op 5.

Vertegenwoordigingsgraad Antwerpen Vlaams gewest
Migratieachtergrond            
   in het gemeentepersoneel: 1 op  2,4 1 op  2,4
   in het OCMW-Personeel: 1 op  1,5 1 op  1,3
   in de lokale politie: 1 op  6,4 1 op  4,2


Een scherpere aanduiding bekomt men door de aanwezigheid van migratieachtergrond in het personeel in verhouding te stellen tot de aanwezigheid Migratieachtergrond in de bevolking, in welke mate is de samenstelling van het personeel in het lokaal bestuur een 'spiegel' van de bevolking, wat is de 'vertegenwoordigingsgraad van het personeel met migratieachtergrond?

In Antwerpen is dat 1 op 1,5 bij het OCMW-personeel, in het Vlaamse gewest ligt dit hoger nl. 1 op 1,3, wat een goede score is naar vertegenwoordigingsgraad. Bij het gemeentepersoneel is die vertegenwoordiging maar de helft van bij de OCMW's, zowel in Antwerpen als in het Vlaamse gewest, daar kan een tandje bijgestoken worden.

Wat de politie betreft is de toestand ronduit dramatisch en enigszins beschamend: de vertegenwoordiginggraad van lokale politieambtenaren in het Vlaamse gewest is 1 op 4,2, in Antwerpen 1 op 6,4. Als de burgemeester van Rotterdam dat cijfer onder ogen kreeg kon hij z'n ogen en oren niet geloven en kon er enkel een minzame (of een schaterlach) af.

Voor alle gemeenten kunnen gelijkaardige grafieken en tabelletjes in twee muisklikken gegenereerd worden langs tabel Migratieachtergrond in Gemeente-, OCMWpersoneel, Politie.
 
6. Interactieve Gemeentekaarten met % aanwezigheid en afspiegeling Migratieachtergrond in het lokaal bestuur: Gemeentepersoneel, OCMW-personeel en lokale Politie

Bij het aanklikken van een gemeente verschijnt de waarde in een apart kader in decimalen, dwz 5% wordt weergegeven als 0,05. Langs + en - kunnen de kaartjes vergroot en verkleind worden voor een groter detail of overzicht.


6.1. % Migratieachtergrond in de bevolking


Gemeentekaart Migratieachtergrond in de bevolking

6.2. % Migratieachtergrond in het Gemeente-personeel (zonder OCMW)


Gemeentekaart
Migratieachtergrond gemeentepersoneel


6.3. % Migratieachtergrond bij OCMW-personeel


Gemeentekaart
Migratieachtergrond OCMW-personeel

6.4. % Migratieachtergrond lokale Politie


Gemeentekaart
Migratieachtergrond lokale Politi

6.5.% vertegenwoordiging Migratieachtergrond Gemeente-personeel



% vertegenwoordiging Migratieachtergrond Gemeente-personeel

6.6. % vertegenwoordiging Migratieachtergrond OCMW-personeel


% Vertegenwoordiging Migratieachtergrond OCMW-personeel

6.7. % vertegenwoordiging Migratieachtergrond lokale Politie


Gemeentekaart % Vertegenwoordiging Migratieachtergrond lokale Politie


Deze kaartjes stimuleren tot nadenken, zowel in de 'over' als 'onder vertegenwoordiging en hoe deze regionaal gespreid is. De lokale Politie is vooral in Zuid-West Limburg en West-West-Vlaanderen en ook in de Kempen in verhouding aanwezig, juist op die plaatsen die weinig migratie gekend hebben. Vooral de rand rond Brussel, Antwerpen en meer nog Gent vallen op als enclaves waar de politiediensten de migratie volledig aan zich hebben laten voorbijgaan, en dat is niet van de weersomstuit gecorrigeerd.

De vervanging van 'uniformberoepen' die zich om demografische redenen opdringt is de niet te missen kans om in het komende decennium ook overheidsfuncties en ambtenaren met migratieachtergrond toegang te geven en te activeren voor hun wezenlijke en structurele bijdrage aan de samenleving. Albert Martens, de emeritus van het migratieonderzoek, heeft niet nagelaten om tot tweemaal toe daarop te wijzen op de Studiedag Migratie van het CMG in het Amsab te Gent en de vinger op deze nog altijd gapende wonde te leggen.

Dat reality reeksen mbt de politie vooral de 'witte' korpsen van Gent en Antwerpen in beeld brachten/brengen was/is een veeg teken van de structurele discriminatie van migratieachtergrond in de overheidsberoepen, met de politie als extreem voorbeeld.

Ter afsluiting nog het bilan voor Gent (slechter dan Antwerpen) en Genk, twee tegenpolen als centrumsteden van enige omvang:

 

Vertegenwoordigingsgraad Gent   Vlaams gewest
Migratieachtergrond            
   in het gemeentepersoneel: 1 op  3,1 1 op  2,4
   in het OCMW-Personeel: 1 op  1,2 1 op  1,3
   in de lokale politie: 1 op  7,7 1 op  4,2

    

Vertegenwoordigingsgraad Genk   Vlaams gewest
Migratieachtergrond            
   in het gemeentepersoneel: 1 op  1,7 1 op  2,4
   in het OCMW-Personeel: 1 op  1,6 1 op  1,3
   in de lokale politie: 1 op  2,3 1 op  4,2

Op de kaartjes kan men zelf gemakkelijk nagaan welke de 'betere' gemeenten zijn, door de gemeente aan te klikken verschijnt het % aanwezigheid en de 'vertegenwoording'gsgraad van Migratieachtergrond in een apart kadertje.

Meten is weten, niet alleen voor de koopkracht maar dus ook voor de aanwezigheid van Migratieachtergrond in de diverse onderdelen van het lokaal bestuur.

Jan Hertogen, socioloog