Waarom geen écht onafhankelijke onderzoeksinstelling?

Profacts, een commerciële onderneming die eind 2024 werd overgenomen door Mediafin, de uitgever van De Tijd en L'Echo voerde het onderzoek naar de 'Foto van Vlaanderen' uit voor de VRT. Waarom geen universitaire onderzoekgroep die meer bekend is met de samenstelling van de Vlaamse bevolking? En wat te zeggen van de oubollige en volledig achterhaalde definitie van 'vreemde herkomst': vreemdeling + minstens één ouder ‘in het buitenland’ geboren. Kinderen van vreemdelingen die in België geboren zijn worden dus niet meegeteld als ‘vreemde herkomst.

En wat werd in deze representatieve steekproef als 'Vlaanderen' beschouwd, Zijn daar Brussel en de aldaar wonende Vlamingen inbegrepen, wetende dat een goed deel van de Brusselse Vlamingen een ‘migratieachtergrond’ hebben ook al hebben ze geen ouders die in België geboren zijn. En hoe werd daar de steekproef getrokken.

Vreemde herkomst in de steekproef en in de werkelijkheid

Wat is de vaststelling als ‘vreemde herkomst’ naar nationaliteit gelegd wordt naast de wérkelijke aanwezigheid in het Vlaamse gewest van inwoners met migratieachtergrond van de overeenkomstige landen. Dat kan men aflezen uit de tabel, waar in de laatste kolom het aantal x kan afgelezen dat nationale achtergrond in de steekproef niet in verhouding vertegenwoordigd was met hun aanwezigheid in de het Vlaamse gewest.

Waar de Nederlandse migratieachtergrond in de 'steekproef' perfect in verhouding staat tot hun werkelijke aanwezigheid in de samenleving, is de Italiaanse 4x minder, de Marokkaanse 6x minder en de Turkse 15x minder aanwezig. Waar de steekproef voortgaat op de aanwezigheid van 13% inwoners van vreemde herkomst in Vlaanderen gaat het in feite om 28%.

Onterechte focus op 'moslims' en stigmatisering

Voortgaande op het beschikbare detail van herkomst zijn er maksimaal 2% moslims aanwezig in de steekproef en dat ligt vier maal lager dan de 8% aanwezigheid in het Vlaamse gewest.

De vraag kan gesteld of het bv de Nederlandse herkomst in de steekproef geweest is die de 'buitenlandse herkomst'  gedetermineerd heeft en voor de opvallende resultaten gezorgd heeft. Met 11 Marokkaanse achtergrond en 5 Turkse op de 2.425 bevraagden is de framing op 'islam' ongegrond. En wat met de overtrokken en islamofobe reacties van de grootste partijen in Vlaanderen, zoals ook in Terzake van 20/05/2026 werd aangebracht door de journalist met de vraag aan Cieltje Van Achter of er dan geen ontslagen moesten vallen bij de VRT? Wie en hoe kan dit rechtgezet?

Wat met de methodologische consistentie?

De vraag blijft ook of Profacts de resultaten van deze beperkte en onderschatte aanwezigheid van vreemde herkomst, behoudens Nederland, achteraf gewogen heeft, wat een veel gebruikt techniek is om ondervertegenwoordiging van groepen te compenseren. En hoe is het verschil in telling te verklaren op basis van het door VRT gepubliceerde onderzoek, waarbij 2.261 ondervraagden worden gemeld, die opgesplitst in 312 van vreemde herkomst en 2.113 Belgische herkomst in totaal 2.425 bedraagt. De percentages van vreemde herkomst zijn uiteraard op dit aantal berekend.

En ook hier kan de vraag gesteld waar de experten en deskundigen van de universiteiten of hun emeriti blijven om hun licht  te laten schijnen over deze toepassing van statistiek, methodologie en representativiteit?

Op www.npdoc.be/migratieachtergrond kan elkeen, ook Profact, eenvoudig aflezen voor elke gemeente, provincie, gewest of België wat de aanwezigheid is van migratieachtergrond per land.